Scheuenviertel – Oranienburger Straße

Na północny zachód od Alexanderplatz leży Scheuenriertel, dawne berlińskie getto. Wielu Żydów z Europy Wschodniej, którzy tutaj schronili się przed pogromami, zginęło podczas wojny w obozach koncentracyjnych. Po niegdysiejszej społeczności żydowskiej Berlina, najbardziej wyemancypowanej i najlepiej wykształconej żydowskiej diasporze zachowało się sporo pamiątek. Do Oranienburger Straße dochodzi się skręcając z Monbijoustr., z górnego końca Museumsinsel (za Bodemuseum), lub ze stacji S-Bahn Haeckescher Markt. Przy Oranienburger Str. pod numerem 30. stoi wypalona skorupa berlińskiej synagogi. Ta olbrzymia świątynia była niegdyś centrum zachodnioeropejskiego judaizmu. Wspaniałą budowlę podpalili naziści podczas „nocy kryształowej” (9 listopada 1938 r.).

Gdy podkładano ogień straż pożarna pilnowała, aby pożar nie rozprzestrzenił się na sąsiednie budynki. Dzieła zniszczenia dokończyła w 1943 r. aliancka bomba lotnicza. Za pomocą funduszy zebranych na całym świecie w 1988 r. rozpoczęto odbudowę. Wyróżniające świątynię złote kopuły’ oraz fasada zostały w zasadzie odtworzone, jednak prace nad wnętrzem potrwają do 1995 r. Niemniej jednak, sama fasada wygląda wspaniale. Prosty napis na ścianie świątyni głosi: „Nigdy o tym nie zapomnij”. Przy końcu Große Hamburgerstr., przed skrzyżowaniem z Mon- bijoustr., położony jest Alter Jüdische Friedhof (Stary Cmentarz Żydowski). Na zniszczonym przez nazistów cmentarzu znajduje się obecnie tylko jeden odrestaurowany nagrobek filozofa Mojżesza Mendelssohna – pozostała część tworzy spokojny park. Tablica przed cmentarzem upamiętnia miejsce, na którym stał Jüdische Altersheim, żydowski dom starców. Po 1942r. byl on miejscem tymczasowego pobytu Żydów przed ich wysłaniem do obozów koncentracyjnych. Niedaleko stąd, piękną ulicą Sophienstraße dojść można do barokowego kościoła św. Zofii (Sophienkirche).

Okolica synagogi berlińskiej została przez władze enerdowskie wybrana jako obszar pokazowy – wiele zabytkowych budynków zostało odrestaurowanych, a wiele nowo wzniesionych posiada urok nieobecny w wielu miejscach zarówno wschodniego, jak i zachodniego Berlina. Teren ten przyciągnął artystów i dzikich lokatorów – wielu z nich przybyło z zachodu, wprowadzając w tę część miasta bogate życie kulturalne i kawiarniane.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>